Steen

Oorspronkelijk was ‘Het Steen’ zuidwestelijk gelegen in de 9de-eeuwse burchtsite. Begin 1200 werd op de aarden wal een stenen muur met ronde torens gebouwd en de Romaanse onderbouw in Doornikse kalksteen opgetrokken. In 1300 werd de burcht een strategisch bolwerk en gevangenis. De vergeetput is nog steeds aanwezig op de binnenkoer.

Het basreliëf boven de steenpoort dateert waarschijnlijk van de periode rond 1396-1520. We zien een beeltenis van een man met een groot hoofd, opengesperde benen en opgeheven armen, die naar verluidt ooit groot geschapen moet geweest zijn. De vraag rijst welke betekenis dit beeldje had. In de 16de eeuw wordt hij beschreven als Priape Verpus of vruchtbaarheidsgod. Onvruchtbare vrouwen knielden destijds onder het beeld neer om hem te aanbidden. In de 19de eeuw werd de term Semini (zaad) op het beeldje geplakt, naar verluidt een (onbestaande) Scandinavische godheid. In ieder geval werd het beeldje van zijn ‘mannelijkheid’ beroofd door de Jezuïeten in 1587. Bovendien werd er een Mariabeeld aangebracht, maar dat is tijdens de Franse revolutie verdwenen. Meer informatie over het beeldje en Lange Wapper vind je op de waterkeringsmuur.

We wandelen onder de burchtpoort door.

Na 1400 geraakte het bouwwerk in verval en werd het grotendeels gesloopt, maar onder het gezag van Karel V werd het in 1520 terug opgebouwd naar de plannen van D. de Waeghemakere en R. Keldermans. Naar analogie met het Gravensteen te Gent kreeg deze burcht de benaming ’s Heeren Steen. In bleekkleurige zandsteen werd de bovenbouw opgetrokken in een overgangsstijl zwevend tussen laatgotiek en vroegrenaissance. Getuigen hiervan zijn de erkervormige uitsprong van de burchtkapel, stenen kruisramen, boogvormig portaal en de trapgevels. De gevelversieringen bestaan uit het keizerlijke wapen en de wapenschilden van hertogdom Brabant, de stad Antwerpen en het Markgraafschap Antwerpen.
Rechts staat nog een replica van het kruis ter nagedachtenis van de talloze gevangenen die hun bekentenissen dienden op te biechten tijdens folteringen. Oorspronkelijk stond de originele versie van dit kruis in de buurt van Lange Wapper.