Veemarkt

De Veemarkt heeft een woelig verleden. De Veemarkt is niet de oudste van Antwerpen, de oudste “beestenmarkt” is gelegen op de plaats van de huidige Eiermarkt. Bovendien heeft het plein ooit nog als galgenveld gefungeerd.

Midden op het plein merk je een basketbalveld op. Her en der in de stad vinden we op volkse pleinen zulke basketbalvelden die aan het eind van de Tweede Wereldoorlog oprezen onder invloed van de Amerikanen. Aanpalend aan deze velden ontstonden ook lokale basketbalclubs en café’s. Halverwege de jaren 1900 werden er dan ook enorm veel wedstrijden gehouden op deze pleintjes. Rond het veld werden zitjes gezet met daar rond een hoog zeil. Begoede supporters konden een zitje betalen, de armen dienden mee te gapen door een gaatje in het zeil! Van de talloze cafeetjes en clubs blijft momenteel niet veel meer over.

Ten Oosten van het plein valt de Sint-Pauluskerk op. Dit pand is een door de geschiedenis heen een meer en meer uitgebreide versie van de oorspronkelijke kloosterkerk der dominicanen. De Middeleeuwse kanunnik Hugo Nose schonk grond aan de dominicanen in ruil voor inpoldering en drooglegging van deze grond. In 1276 werd de tweebeukige kloosterkapel ingewijd. Pas in de 16de eeuw werden vernieuwingen aangebracht alsook ophogingen ter bescherming tegen overstromingen. De predikheren verkondigden het Katholieke geloof en waren aanhangers van de Reformatie. Het Frans bestuur heeft in 1795 een einde gesteld aan de kloosterorde, waardoor de predikherenkerk omgetoverd werd in de parochiekerk werd van “het schipperskwartier”. Dit ging met de afbraak van het koordeel gepaard. De oorspronkelijke parochiekerk was de Sint-Walburgiskerk, deze burchtkerk werd echter in 1818 gesloopt. De Sint-Pauluskerk werd ontworpen door Domien de Waeghemakere de jonge en de gevels hebben invloeden van de Brabantse gotiek. Na een brand in 1697 werd de toren en het interieur hernieuwd in een barokke stijl. Drie maal onderging de Sint-Pauluskerk een brand, laatst in 1968. Omwonenden hielpen de kerkschatten zo snel mogelijk uit de brand ter bewaring. De restauratie van het gebouw, de schilderijen en het houtsnijwerk nam 30 jaren in beslag.

Alvast enkele knipoogjes met betrekking tot het portaal, de calvarietuin en het interieur.

Aan de ingang van het portaal sieren drie beeldwerken van J. De Cock het fronton, van links naar rechts: Paulus, Maria en Dominicus. Op het gevelveld zien we St Catharina van Siënna de rozenkrans aan Dominicus overhandigen. De kunst verwijst vaak naar de verering van H. Dominicus en Onze-Lieve-Vrouw. H. Dominicus was de stichter van de dominicanen orde en de Maria verering spruit voort uit de oprichting van het broederschap van de rozenkrans (1571) na de nederlaag van de Turken in de zeeslag bij Lepanto.

De 18de-eeuwse calvarieberg bestaat uit 63 beelden naar hand van A. Van Papenhoven en J.-C. De Cock en weerspiegelen de engelenweg, met de profetentuin links en de evangelistentuin rechts, die leidt naar de eigenlijke calvarieberg. De contrareformatie kunst wilde aan de hand van een hoog dramatiekgehalte en theatrale positie van de beelden zo het geloof aan de man brengen. De calvarieberg werd tussen 1697 en 174 opgericht op de oude begraafplaats van de Dominicanen.

Het interieur is Barok van stijl en dat merk je aan de zuilen met koolbladkapitelen en de nadruk op het meubilair en de beelden. Voorts valt ook het zwart-wit decor op, het zwart-wit marmeren hoogaltaar, de witte beelden van de 12 apostelen (Michiel Van der Voorde) in contrast met de zwarte achtergrond. Het hoogaltaar, de orgelkast, de biechtstoelen en het koorgestoelte werden geschapen door Pieter Verbruggen. Langs de muren hangen schilderwerken van P.P. Rubens, P. Verbruggen, W. Kerricx en Quellin, J. Jordaens, A. Van Dijck, D. Teniers, etc. Sommigen van hen beelden de 15 mysteries van de rozenkrans uit. Al deze pracht en praal stak ook bezoekers de ogen uit. Zo werd het altaarwerk “La Madonna de Rosario” van Caravagio in de 18de eeuw meegenomen naar Wenen. De paters lieten nog snel een kopie namaken, wat tot op heden het altaar siert.

Een gratis bezoek aan deze kerk kan van 1 april tot 31 oktober, maandag tot en met zondag van 14 tot 17 uur. De kerk is gesloten voor toeristisch bezoek tijdens erediensten. Reservatie voor groepen is gewenst en kan op het nummer +32 (0)3 232 32 67.